Հայ հիսունական և Հայ առաքելական եկեղեցիներ․ ո՞րն է տարբերությունը

Հայկական հիսունական և Հայ առաքելական եկեղեցիները նույն եկեղեցական ավանդույթը չեն։ Երկուսն էլ տեղ ունեն հայ քրիստոնեական կյանքի մեջ, սակայն տարբերվում են իրենց պատմական արմատներով, կառուցվածքով և պաշտամունքի ձևով։ Սակրամենտոյի Քրիստոս Կյանքը հայկական հիսունական եկեղեցի է․ մեր հավատքի կենտրոնում Հիսուս Քրիստոսն է, Աստվածաշնչի հեղինակությունը, Քրիստոսի միջոցով փրկությունը և Սուրբ Հոգու գործը հավատացյալի ու եկեղեցու կյանքում։

Այս անվանումների իմաստը հասկանալն օգնում է գիտակցված ընտրել համայնք՝ առանց ենթադրելու, թե բոլոր հայկական եկեղեցիները նույնն են։

Ուղեցույցի բաժինները

• Ի՞նչ է հիսունական եկեղեցին
• Ի՞նչ է նշանակում «Հայ առաքելական»
• Հիմնական տարբերությունները
• Քրիստոս Կյանքի հավատքը
• Ծանոթացեք եկեղեցուն

Ի՞նչ է հիսունական եկեղեցին

Հիսունական քրիստոնեության անվանումը կապված է Հոգեգալստյան հետ, երբ Սուրբ Հոգին իջավ Հիսուսի հետևորդների վրա, ինչպես նկարագրված է Գործք առաքելոց 2-րդ գլխում։ Հիսունական եկեղեցիներն ընդգծում են, որ Սուրբ Հոգին այսօր էլ գործում է՝ մարդկանց առաջնորդելով դեպի Քրիստոս, փոխելով նրանց բնավորությունը, հոգևոր պարգևներ տալով և զորացնելով ծառայության համար։

Սա չի նշանակում Սուրբ Հոգու գործն առանձնացնել Հիսուսից կամ հավատքը սահմանափակել զգացմունքային ապրումով։ Քրիստոս Կյանքում հավատում ենք, որ Հոգին փառավորում է Քրիստոսին և ձևավորում Նրան արտացոլող կյանք։ Աղոթքը, պաշտամունքը, աստվածաշնչյան ուսուցումը և գործնական սերը միասին են։

Հիսունական բոլոր համայնքները նույնական չեն։ Կառուցվածքը և որոշ վարդապետական մանրամասներ կարող են տարբեր լինել։ Այս ուղեցույցը ներկայացնում է Քրիստոս Կյանքի հավատքը, ոչ թե պնդում, որ բոլոր հիսունական եկեղեցիներն ամեն հարցում նույնն են ուսուցանում։

Ի՞նչ է նշանակում «Հայ առաքելական»

Հայ առաքելական եկեղեցին պատմական հայկական եկեղեցական ավանդույթն է և պատկանում է Արևելյան ուղղափառ՝ ոչ քաղկեդոնական եկեղեցիների ընտանիքին։ Նրա կյանքը ձևավորվում է առաքելական հավատքով, փոխանցված ծիսական ավանդությամբ և ձեռնադրված հոգևորականների նվիրապետությամբ։ Պաշտամունքի կենտրոնական տեղում Սուրբ Պատարագն է։

Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի պաշտոնական ակնարկը ներկայացնում է եկեղեցու պատմությունն ու կառուցվածքը։ Սուրբ Պատարագի բացատրությունը նկարագրում է աստվածաշնչյան ընթերցումները, աղոթքները, հավատքի խոստովանությունը և Սուրբ Հաղորդությունը։

Այդ աղբյուրներն օգնում են առաքելական ավանդույթը ճանաչել իր իսկ ներկայացմամբ։ Արդար համեմատությունը չպետք է այլ եկեղեցուն ներկայացնի որպես Աստվածաշնչից, աղոթքից կամ Քրիստոսի հավատքից զուրկ՝ միայն այն պատճառով, որ նրա պաշտամունքը տարբերվում է մերից։

Ո՞րն է հայկական հիսունական և Հայ առաքելական եկեղեցիների տարբերությունը

Տարբերությունը «հայկականի և քրիստոնեականի» միջև չէ։ Հայկականը ցույց է տալիս ժողովրդի և մշակույթի հետ կապը, իսկ հիսունականն ու առաքելականը՝ տարբեր քրիստոնեական ավանդույթներ։

Սրանք կարևոր տարբերություններ են, սակայն աղյուսակը երկու ավանդույթների ամբողջական նկարագրությունը չէ։ Հայ առաքելական եկեղեցին նույնպես խոստովանում է Սուրբ Երրորդությունը և Քրիստոսի հարությունը։ Աստծու, Հիսուսի և Սուրբ Հոգու հանդեպ հավատքը միայն հիսունականներին բնորոշ չէ։

Համայնքներ համեմատելիս կարևոր է լսել, թե իրենք ինչ են ուսուցանում Քրիստոսի, փրկության, Աստվածաշնչի և քրիստոնեական կյանքի մասին։ Մի սահմանափակեք ընտրությունը միայն անվանումով կամ պաշտամունքի արտաքին ձևով։

Ի՞նչ ենք հավատում Քրիստոս Կյանքում

Աստված Հայր է, Որդի և Սուրբ Հոգի

Պաշտում ենք մեկ Աստծու, ով հավիտյան գոյություն ունի որպես Հայր, Որդի և Սուրբ Հոգի։ Նա Արարիչն է, և Նրա բարությունը, արդարությունը, սրբությունն ու սերը ձևավորում են մեր պատկերացումը Նրա մասին։ Երրորդությունը երեք աստվածների մասին ուսուցում չէ։ Տե՛ս Մատթեոս 28:19 և Բ Կորնթացիներ 13:14։

Հիսուս Քրիստոսը մեր Փրկիչն ու կենդանի Տերն է

Հավատում ենք, որ Հիսուսը լիովին Աստված է և իրական մարդ։ Նա ծնվեց կույս Մարիամից, ապրեց առանց մեղքի, մեր փրկագնման համար մահացավ խաչի վրա և մարմնով հարություն առավ։ Նա համբարձվեց Հոր մոտ և վերադառնալու է։ Մեր հույսը հիմնված է Նրա անձի և կատարած գործի վրա, ոչ թե ազգային պատկանելության կամ անձնական ձեռքբերումների։ Տե՛ս Հովհաննես 1:1–14, Ա Կորնթացիներ 15:3–4 և Գործք 1:9–11։

Փրկությունն Աստծու պարգևն է՝ ընդունված հավատքով

Բարի համբավը, եկեղեցի հաճախելը կամ բազմաթիվ բարի գործերը չեն կարող գնել Աստծու հետ հաշտությունը։ Աստված փրկում է շնորհով՝ Հիսուս Քրիստոսի հանդեպ հավատքի միջոցով։ Ապաշխարությունը մեղքից դեպի Աստված դարձն է։ Բարի գործերը կենդանի հավատքի արտահայտությունն են, ոչ թե փրկության գինը։ Տե՛ս Եփեսացիներ 2:8–10, Հռոմեացիներ 10:9 և Գործք 3:19։

Աստվածաշունչն առաջնորդում է հավատքն ու կյանքը

Հին և Նոր Կտակարաններն ընդունում ենք որպես Աստծու ներշնչված, վստահելի և անսխալ Խոսք՝ մեր հավատքի ու վարքի վերջնական հեղինակություն։ Այդ պատճառով Խոսքը լսելն ու ուսումնասիրելը եկեղեցական կյանքի կենտրոնական մասն են։ Այն պետք է ուղղի մեր ընտրությունները, ոչ թե պարզապես հաստատի մեր նախասիրությունները։ Տե՛ս Բ Տիմոթեոս 3:16–17 և Բ Պետրոս 1:20–21։

Սուրբ Հոգին փոխում և զորացնում է հավատացյալներին

Հավատում ենք, որ Սուրբ Հոգին հոգևոր կյանք է տալիս, բնակվում է հավատացյալների մեջ, ուսուցանում և զորացնում ծառայելու համար։ Նրա պարգևները տրվում են եկեղեցու օգտի և Քրիստոսի փառքի համար։ Հոգու գործը նաև երևում է սրբությամբ ու սիրով աճող կյանքում։ Տե՛ս Հովհաննես 16:13–14, Եփեսացիներ 1:13 և Ա Կորնթացիներ 12:4–13։

Եկեղեցին կոչված է սիրելու և ծառայելու

Քրիստոսը եկեղեցու գլուխն է։ Կոչված ենք տարածելու Ավետարանը, հոգ տանելու միմյանց համար, ծառայելու մեր մերձավորներին և միասին աճելու հնազանդության մեջ։ Միասնությունը միայն ընդհանուր ծագում ունենալը չէ․ այն Քրիստոսի մեջ կյանք է՝ արտահայտված սիրով։ Տե՛ս Հովհաննես 13:34–35, Եփեսացիներ 4:15–16 և Մատթեոս 28:19–20։

Մեր հույսը չի ավարտվում այս կյանքով

Քրիստոսի հարությունը մեր ապագա հարության հույսն է։ Հավատում ենք Նրա վերադարձին և Աստծու առաջ յուրաքանչյուր մարդու պատասխանատվությանը։ Այդ հույսը մեզ կոչ է անում այսօր ապրել հավատարմությամբ, խոնարհությամբ և ուրիշների հանդեպ հոգատարությամբ։ Տե՛ս Հովհաննես 5:28–29 և Ա Կորնթացիներ 15։

Ծանոթացեք Քրիստոս Կյանքին Սակրամենտոյում

Հավատքը ավելի հասկանալի է դառնում, երբ լսում եք համայնքի ուսուցումը և տեսնում նրա համատեղ կյանքը։ Կարող եք դիտել վերջին պաշտամունքը, կարդալ բլոգի գրառումները կամ մասնակցել հանդիպմանը։

Հասցեն, կիրակնօրյա ժամը, Աստվածաշնչի ուսումնասիրությունը և Աղոթքի երեկոները ներկայացված են Սակրամենտոյի հայկական եկեղեցու մեր ուղեցույցում։ Իսկ առցանց պաշտամունքի և երգերի ուղեցույցը ներկայացնում է քարոզներն ու Ergaran երգարանը։

Վերադարձեք նաև Մեր մասին էջ՝ համայնքին ծանոթանալու համար։ Հրավիրում ենք ձեզ ճանաչելու Քրիստոսին և մեզ հետ աճելու հավատքի մեջ։